نقد و بررسی پایان نامه رفتار شناسی امامیه در بحران های پس از شهادت امام حسن عسکری

نشست علمی نقد و بررسی پایان نامه رفتار شناسی امامیه در بحران های پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) تا آعاز غیبت کبری با حضور حجج اسلام نصوری و عرفان شامگاه سه شنبه در ساختمان انجمن های علمی حوزه برگزار شد.
در آغاز این نشست حجت الاسلام عرفان به بیان نظرات خود پرداخت و اظهارداشت: این پایان نامه در فصل کلیات بر دو نکته بحران و رفتارشناسی امامیه در غیبت صفری بسیار تأکید دارد که باید گفت انگیزه انتخاب بحران غیبت صغری چیست و از سوی دیگر چه رفتاری از سوی شیعه امامیه رخ داده است که این رفتارشناسی مد نظر قرار گرفته است.

عضو انجمن علمی مهدویت حوزه علمیه ادامه داد: در فصل دوم که گونه شناسی است مؤلف عنوان های عموم مردم، وکلا، محدثان و متکلمان را بیان می کند در حالی که امامیه از زوایای مختلفی گونه شناسی می شود و یک جنس آن ترکیب فرهنگی عموم مردم و نخبگان است و زوایای مختلف دیگری مانند موقعیت جغرافیایی نیز در تحلیل بحران ها بسیار مؤثر است.

وی با بیان این که فصل گونه شناسی باید موقعیت اجتماعی امامیه را نیز مورد بررسی قرار می داد، گفت: موقعیت شهرنشینی امامیه در شهرهای قم، کوفه و بغداد با یکدیگر متفاوت است زیرا در قم ترکیب شیعه امامیه متحد وجود دارد اما شیعیان کوفه قومی هستند و در بغداد نیز ترکیب امامیه چینش قومی در مقابل اهل سنت است.

استاد مرکز تخصصی مهدویت به فصل بحران های امامیه در این پایان نامه اشاره کرد وبیان داشت: در این فصل بحران ها به دو قسم فرهنگی و اقتصادی تقسیم می شوند در حالی که اگر عنوان بحران در نام رساله وجود دارد ادبیات آن نیز باید از سنخ بحران پژوهی باشد به عبارت دیگر باید مشخص کند حوادث موجود در غیبت صغری مخاطره است یا بحران و معیار و شاخصه های آن چیست.

در ادامه حجت الاسلام نصوری به بیان نظرات خود پرداخت و اظهارداشت: اگر عنوان پایان نامه از رفتارشناسی امامیه در بحران های پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) به رفتارشناسی امامیه در بحران های پس از ولاد امام زمان(عج) تغییر کند بهتر است زیرا بسیاری از مطالب مربوط به دوران ولادت امام زمان(عج) است از جمله اقدامات امام حسن عسکری(ع) برای آماده سازی شیعیان جهت ورود به غیبت.

عضو انجمن علمی مهدویت حوزه علمیه ادامه داد: در این پایان نامه بحران ها به خوبی بیان شده اند ما به رفع بحران ها و مدیریت آنها اشاره ای نشده است به عبارت دیگر می توان گفت دوران غیبت صغری عصر طلایی عباسیان و از سوی دیگر دوران طلایی فکری شیعه است که به آن اشاره ای نشده است.

وی با تصریح بر این که در صورت پرداختن فصل سوم به بحث سیاسی بسیار نیکو می بود، خاطرنشان کرد: در فصل سوم به بحث های فرهنگی، اعتقادی و اجتماعی اشاره شده است اما به بحث های سیاسی نپرداخته است در حالی که بحران های سیاسی فراوانی در زمان ولادت امام زمان(عج) و شهادت امام حسن عسکری(ع) وجود داشته است.

استاد مرکز تخصصی مهدویت عنوان کرد: بسیاری از بحران های آن زمان مدیریت شده اند اما نابسامانی موجب بسیاری از انحرافات از جمله وجود مدعیان وکالت شده است که امکان بررسی زمینه ها و پیامدهای منحرفین در این پایان نامه نیز وجود دارد همچنین از فشارهای عباسیان تحلیلی صورت نگرفته است.